नागपूरात पुन्हा बरसला ‘विकासाचा’पाऊस!

नागरिकांच्या घरात शिरले.बेसा येथील जो नाला ५०० मीटरचा होता तो आता पिपळा-बेसातील जमीनीला आलेल्या सोन्याच्या किंमतीमुळे, काही राजकारणी व बिल्डर लॉबीमुळे फक्त १० फूटांचा देखील शिल्लक राहीला नाही,असे समाजसेवी प्रवीण राऊत सांगतात.पाणी वाहून जाणा-या नैसर्गिक स्त्रोतांना बिल्डर लॉबीने मनमानेल त्या पद्धतीने वळवले,बुजवले,त्याची परिणीती पिपळा-बेसा भागाचे रुपांतर आज काेसळणा-या एवढ्याशा पावसामुळे नदीत झाल्याचा संताप ते व्यक्त करतात.

शहरातील तरुणाईने विशेषत: पर्यावरणासाठी काम करणा-या तरुणाईने आज इन्सटावर फार मोठ्या प्रमाणात तुंबलेल्या नागपूरची त्राही-त्राही व्हायरल केली,यामुळे शहराच्या एका कोप-यात राहणा-यांना शहरातील दूस-याा कोप-यात तुंबलेल्या पाण्याची काय अवस्था आहे,याची माहिती मिळाली.चार चाकी,दूचाकी,बस,नेहमीसारख्या तुंबलेल्या पाण्यातून मार्ग काढत गेले तर काही भागात मनपाची बोट देखील चालली!मनपाच्या दाव्यानुसार पिपळा,नरसाळा,हुडकेश्‍वर,विहिरगाव भागातून आज १६० लोकांना पाण्यातून बाहेर काढण्यात आले.हाच कहर आज दिवसा ऐवजी मध्यरात्री, मागील वर्षी २३ सप्टेंबर सारखा बरपला असता तर?हा विचारच जिवित राहीलेल्या त्या १६० नागरिकांना  पुन्हा मारुन जाईल.

उपमुख्यमंत्री तथा पालकमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पावसाचा जोर लक्षात घेता तात्काळ विभागीय आयुक्त विजयलक्ष्मी बिदरी व जिल्हा प्रशासनाशी संपर्क साधून आढावा घेतला. परिस्थितीचे गांर्भीय लक्षात घेऊन शाळेतील मुलांची गैरसोय होऊ नये म्हणून सुट्टी जाहीर करण्यात आली. नागरिकांची कोणतीही गैरसोय होणार नाही यासाठी प्रशासनाने सतर्क राहावे, असे निर्देश उपमुख्यमंत्री तथा पालकमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले.मात्र,फडणवीस यांनीच नागपूर शहरातील एक ही रस्ता हा सिमेंट-काँक्रिटशिवाय राहणार नाही,असे जाहीर आश्‍वासन एका कार्यक्रमात नागपूरसाठी दिले होते.याची देखील चांगलीच दखल समाज माध्यमांवर आज उमटली.नागरिकांना काय हवं?या ऐवजी नेत्यांना शहराचा ‘अ’शाश्‍वत विकास घडवण्याची घाई झाली असल्याचा संताप ही उमटला.

नुकतेच फडणवीस यांनी कारागृहाच्या १५ एकर जागेवर मॉल बांधण्याची देखील घोषणा केली.नागपूर शहरातील मध्य भागातील कारागृहाच्या १७२ पेक्षा जास्त एकरवर वसलेल्या कारागृहाच्या जागेवर भाजपच्या दोन्ही राजकीय नेत्यांची ‘विकासात्मक’नजर आहे.लोकसभा निवडणूकी पूर्वी केंद्रिय मंत्री नितीन गडकरी यांनी आपल्या वचननाम्यात कारागृहाला कामठी येथे १०० एकर जागा देणार असून, कारागृहाच्या ठिकाणी यूरोपच्या धर्तीवर ‘यूरोपियन सक्वेअर’साकार करण्याची घोषणा केली आहे.तत्पूर्वी गडकरी यांच्या स्वप्नातील ड्रीम प्रोजेक्ट असणा-या अजनीच्या मल्टी मॉडल हब प्रकल्पात कारागृहाच्या जागेचा समावेश होता मात्र,शहरातील काही जागरुक पर्यावरणवाद्यांनी त्या प्रकल्पात ७ हजारच्या वर वृक्षतोड होणार असल्याने त्याला न्यायालयात आव्हान दिले.सध्या त्या प्रकल्पाला न्यायालयाची स्थगिती मिळाली असून आता तोच प्रकल्प ‘युरोपियन सक्वेअर’ नावाने साकार होणार आहे.आजच्या या त्राहीत्राहीमान शहराच्या दूर्दशेची कारणे शोधताना गडकरी व फडणवीस यांच्या कारागृहातील जागेचा व्यवसायिक उपयोगाचा अट्टहासाचा देखील चांगलाच समाचार सोशल मिडीयावर घेण्यात आला.

नुकतेच कारागृहातील बंदीवांनानी कारागृहात २५ लाख  रुपयांचे शेतमालाचे उत्पादन घेतल्याचे वृत्त झळकले .ब्रिटीशांनी शहराच्या मध्ये हे कारागृह बांधण्या मागे बंदिवांनांना मनोवैज्ञानिकरित्या आपल्या कुटूंबियांच्या जवळच राहत असल्याची भावना असणे गरजेची वाटल्याने हे कारागृह बांधण्यात आले होते.आता तेच बंदीवान शहराच्या किती तरी दूर जाण्याच्या मार्गावर आहेत.महत्वाचे म्हणजे कामठीतून अट्टल गुन्हेगारांना शहरातील सत्र तसेच उच्च न्यायालयापर्यंत आणण्यात पोलिस विभागाची चांगलीच कसरत होणार आहे.आज कोसळलेला पाऊस हा कारागृहातील मोकळ्या जागेमुळेच आत झिरपला गेला व आजूबाजूच्या परिसरात पाणी तुंबण्याची समस्या मोठ्या प्रमाणात निर्माण झाली नसल्याचे पर्यावरणवाद्यांचे मत आहे.