विरोधी पक्षांच्या यशात मोदींच्या ‘या’ कारभाराचा वाटा 

मोदी यांनी देखील वाराणसीमधून फक्त एक लाख व काही हजारांचे मताधिक्य घेतले.याचा अर्थ मोदी यांच्या लोकप्रियतेचा फूगा फूटला असून वाराणसीतून ते जिंकून आलेत,हेच त्यांचे यश मानावे लागेल.दूसरीकडे मध्यप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री शिवराज चव्हाण यांनी राज्यातील संपूर्ण २९ जागा मोदींच्या पारड्यात टाकली.हे मोदींचे नव्हे तर शिवराज चव्हाण यांचे यश आहे,हे मोदी कधीही मान्य करणार  नाही.मध्यप्रदेशमधून शिवराजसिंग चव्हाण यांनी आठ लाखांपेक्षा जास्त मताधिक्य घेऊन नेत्रदिपक विजय मिळवला. शिवराज सिंह यांची ही च प्रतिमा मोदी-शहा या जोडगोळीला खूपत असल्याने,मध्यप्रदेशात तिस-यांदा बहूमत मिळवून देखील मुख्यमंत्री पदाची माळ यादव या अतिशय नवख्या राजकारणीच्या गळ्यात टाकण्यात आली.या मागील हेतू मध्यप्रदेशचा सुनियोजित आणि अनुभवी विकास नसून,शिवराज सिंह चव्हाण यांचे पंख छाटणे हाच होता,हे सांगण्यास कुण्या ज्योतिषाची गरज नाही.‘नाकापेक्षा मोती जड’ झाल्याने व पुढे दिल्लीच्या तख्ताला,मोदींच्या लोकप्रियतेला ग्रहण लागण्याच्या भीतीतूनच मध्यप्रदेशात अनेक लोकप्रिय जनकल्याणाच्या योजना राबवून निर्भेळ बहूमत आणून दिल्या नंतर देखील तिस-यांदा मुख्यमंत्री पदाची माळ शिवराज सिंह चव्हाण यांच्या गळ्यात घालण्यात आली नाही.मोदींना मात्र स्पष्ट बहूमत नसताना देखील तिस-यांदा पंतप्रधान पदी विराजमान होण्याची घाई झालेली दिसतेय.आता शिवराज चव्हाण यांना केंद्रात मंत्री पद देण्यावाचून मोदींना पर्याय नव्हता.

अमेठीतून केंद्रिय मंत्री स्मृति इराणीला याच अहंकारातून पराभव पत्कारावा लागला.फक्त काँग्रेस आणि राहूल गांधींवर टिकेची झोड उठवून निवडणूका जिंकता येत नाही हे अमेठीच्या जनतेने दाखवून दिले.इराणी यांनी पाच वर्षांच्या काळात अमेठीचा विकास केला नाही,हे जनतेने लक्षात ठेवले. हा सोशल मिडीयाचा काळ आहे.आपल्या खासदाराने आपल्या मतदारसंघात पाच वर्षात काय दिवे लावले?किती रोजगार आणले?जनतेच्या दैनदिन जिवनातील समस्या सोडविण्यासाठी काय प्रयत्न केले?महागाई,आरोग्य आणि शिक्षण यासाठी केलेले प्रयत्न मतदार हे मत देताना लक्षात ठेवत असतो.जाती-पातीचे आणि धर्माचे राजकारण सर्वच ठिकाणी यशस्वी होत नाही,लोकसभेच्या यंदाच्या निकालाने हे स्पष्टपणे अधोरेखित केलं.

सर्वात महत्वाचे म्हणजे लोकसभेचे निकाल घोषित होताच मोदी यांची भाषाच बदललेली संपूर्ण देशाने बघितली.मोदी सरकार ऐवजी एनडीए सरकारची भाषा,चंद्रबाबू आणि नितीशकुमारांच्या नेतृत्वात,यासारखे शब्द मोदींच्या तोंडी ऐकून लोकशाहीवर श्रद्धा असणा-यांचे मन नक्कीच तृप्त झालेले दिसून पडले.‘चार सौ पार’चा दांभिक नारा देणा-यांना २७२ जागा ही मिळवणे दुरापस्त झाले.उत्तरप्रदेश आणि महाराष्ट्राच्या मतदारांनी यात मोलाचा वाटा उचलला.२०१९ मध्ये भाजप-शिवसेना गठबंधनने महाराष्ट्रात ४८ पैकी ४१ जागा जिंकून विरोधकांना श्‍वास घेण्यासाठीही जागा शिल्लक ठेवल्या नव्हत्या.त्यात भाजपने २५ जागा जिंकल्या तर १६ जागांवर शिवसेनेने विजय मिळवला होता.यंदा भाजपला दोन आकडी देखील जागा मिळवता आल्या नाहीत.भाजप ८ जागा तर उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेने ९ जागा जिंकल्या.उद्धव ठाकरे,शरद पवारांची राष्ट्रवादी व काँग्रेसपक्षाच्या महाविकासआघाडीने (काँग्रेस १३,राष्ट्रवादी शरदपवार ८)२९ जागांवर विजय मिळवित भाजपचा महाराष्ट्रात धुव्वा उडवला.महाराष्ट्र आणि उत्तरप्रदेशने मोदींना केंद्रात बहूमताच्या २७२ आकड्यापासून दूर ठेवण्यात मोलाची भूमिका बजावली.

याहून महत्वाचे म्हणजे महाराष्ट्रात देवेंद्र फडणवीस यांच्या मुख्यमंत्री पदाचा मार्ग रोखण्यात मोदी-शहा या जोडगोळीची महत्वाची भूमिका होती,अशी चर्चा आहे.पक्षात आपल्यापेक्षा वरचढ एक ही नेता होऊ नये,असेच राजकारण पक्षाच्या या दोन्ही शीर्षस्थ नेत्यांची असते,अशी चर्चा भाजपच्याच कार्यकर्त्यांमध्ये आहे.व्यापारी वर्गाची वृत्ती जोपासणारे खरे राजकारणी कधीही होऊ शकत नाही,अशी टिका देखील उमटली.

याच वृत्तीची ही कामगिरी आहे,वेळ पडल्याबरोबर जीभेवर साखरेची पेरणी करत एनडीएचे गुणगाण सुरु झाले.मोदींची गॅरेंटी ही हवेत विरली व एनडीच्या गॅरेंटीचे बोलघेवडे दिवस उजाडले.वेळ पडल्यावर विनम्रता स्वीकारुन कटू सत्य पचवणे याला देखील कौशल्य लागतं आणि हे गुण भारतीय जनता पक्षाच्या या दोशन्ही शीर्षस्थ नेत्यांमध्ये ठासून भरले आहे.

मात्र,मोदींची एकदंरित कारर्कीद आणि कार्यशैली बघता २३४ चा आकडा पुढील काही महिन्यात किवा वर्षात आधी २७२ व पुढे ३०० च्या जवळपास नेण्यासाठी पडद्यामागून हालचाली होतील यात भारतातील नागरिकांना तिळमात्र ही शंका नाही.फोडाफोडीचे राजकारण,पक्षात इतर नेत्यांना मोठे न होऊ देणे आणि अंहकाराने लिप्त कारभार,ही मोदींच्या दुस-या टर्मची ठलक वैशिष्ठ ठरली.

 गडकरी हे त्यांच्या या धोरणाचे आणखी एक बळी ठरले,असे मराठी माणूस मानतो.संघाचा भक्कम पाठींबा असणा-या गडकरींशिवाय केंद्रात मोदी-शहांना कोणीही टक्कर देऊ शकत नाही.एवढंच नव्हे तर गडकरी यांचा चेहरा हा सर्वच राजकीय पक्षांमध्ये अगदी विरोधकांमध्येही सर्वमान्य तसेच एनडीएमध्ये पंतप्रधान पदाचा चेहरा मानला जातो.२०२४ मध्ये ज्याप्रकारचे जनमत मोदी यांच्या कारभाराला मिळाले आहे ते बघता २३४ पर्यंत मोदींना जागा देऊन थांबविण्यात आले.आंध्रचे चंद्रबाबू नायडू,बिहारचे नितीशकुमार तसेच महाराष्ट्र शिंदेसेनेचे प्रमुख व मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांचा पाठींबा जरी मोदी यांच्या चेह-याला मिळाले असले तरी या पक्षांशिवाय इतर कुण्या पक्षाची मदत बहूमतासाठी घ्यावी लागली असती, तर निर्विवादपणे गडकरी यांचेच नाव पंतप्रधान पदासाठी समोर आले असते.देशाच्या स्वातंत्र्योत्तर काळात एक ही वेळा अटकेपार मराठ्यांचे झेंडे गाडणारा मराठी माणूस पंतप्रधान पदी बसला नाही.शरद पवार हे काँग्रेसमध्ये तगडे दावेदार असतानाही सोनिया गांधी हयातीत असेपर्यंत पंतप्रधान पद कधीही मिळणार नाही,हे त्यांना उमजले व त्यांना वेगळी चूल मांडावी लागली.

मोदी यांचे काही निर्णय हे निश्‍चितच देशासाठी चांगले देखील होते,यात शंका नाही.परराष्ट्र संबंध,राम मंदिर,कलम ३७० हटवणे,बालाकोट ,महिलांना ३३ टक्के राजकीय आरक्षण इत्यादी त्यांची धोरणे ही देशाच्या इतिहासात दूरवर परिणाम करणारी ठरली आहे.मात्र,साढे तीनशेच्या जवळपास बहूमत देऊन देखील मोदींनी समान नागरिक संहितासारखे विधेयक हे गुंडाळून ठेवले.निवडणूकीच्या शेवटच्या चरणांमध्ये गृहमंत्री अमित शहा यांना देशवासियांना दिलेल्या या वचनाची आठवण झाली व भाजप(एनडीए नव्हे)चारशे पार होताच मोदींच्या पुढील टर्ममध्ये समान नागरी कायदा आणण्यात येईल असे आपल्या सभांमध्ये शहा सांगू लागले.त्यामुळेच,जेव्हा दुस-या ही टर्ममध्ये मोदींना बहूमतांच्याही किती तरी अधिक जागा देशाच्या जनतेने विश्‍वासाने दिल्या,त्या टर्ममध्ये तातडीने पुढाकार घेऊन देशावर दूरगामी परिणाम करणारे समान नागरी विधेयक मोदींनी का पारीत करुन घेतले नाही?असा प्रश्‍न आता विचारला जात आहे.