मेळघाट: कुपोषण महत्वाचं की सोशल इन्फ्लुएन्सर्स?

खिशातून अश्‍या उपक्रमांवर पैसा खर्च करीत नाहीत,तसेही शासकीय अधिका-यांना अशाच उपक्रमांच्या संकल्पना सूचतात ज्यात भ्रष्टाचारासाठी भरपूर वाव असतो,अशी कठोर टिका पर्यावरणवादी करतात.आता माहितीच्या अधिकारात राज्य सरकारच्या वन विभागाने मेळघाटसारख्या कुपोषित भागासाठी पर्यटनाच्या प्रसिद्धीवर किती कोटींचा निधी खर्च केला,याची माहिती घेण्यात येईल व न्यायालयालाही अवगत करण्यात येईल,असा निर्धारही ते व्यक्त करतात.

राज्याचे वन मंत्री गणेश नाईक या उपक्रमामागे मेळघाटात इको टूरिझम आणि जैवविविधतेला चालना देणे हा उद्देश्‍य असल्याचे सांगतात.या उपक्रमामुळे स्थानिक पर्यटन वाढून स्थानिकांना रोजगार मिळेल.देशविदेशातील पर्यटक,ब्लॉगर्स आणि इन्फ्लुएन्सर्सच्या माध्यमातून मेळघाटला जागतिकस्तरावर नेण्याचा प्रयत्न या उपक्रमातून केला जाणार असून.‘मेळघाट पॅशन ट्रेल’हे विकास आणि पर्यावरणसंवर्धनाचा समतोल साधण्याच्या दृष्टिने टाकलेले महत्वाचे पाऊल आहे,वन मंत्र्याचा हा दावा देखील पर्यावरणवादी खोडून काढतात.सध्या गडचिरोली जिल्ह्यात विकासाच्या नावाखाली पर्यावरणाचा जो मोठ्या प्रमाणात नाश होत आहे,त्यापासून लक्ष विचलित करण्यासाठी शासनाचा हा उपक्रम असल्याची टिका ते करतात.स्टील हब,मोठ्या प्रमाणात खनिज उत्खननासाठी दिल्या जाणा-या परवानग्या,हिरवीगार डोंगरे उधवस्त करुन सुरु असलेल्या खाणींचा सुळसुळाट, सुरजागड आदी याचे ज्वलंत उदाहरण असल्याचे ते सांगतात.त्यामुळे वन मंत्र्यांचे पर्यावरण संवर्धन,निसर्गाचा समतोल वगैरे भाष्य ही जनतेच्या नजरेत निव्वळ धूळफेंक असल्याची जहाल टिका ते करतात.

काल हॉटेल सेंटर पॉईंट येथे सायंकाळी ६ वा.पार पडलेल्या कार्यक्रमात केरल,जयपूर,लखनऊ,मुंबई,अमरावती,कोलकत्ता,दिल्ली,झांशी,गाजियाबाद,जम्मू,कोच्ची,भोपाल आदी शहरातून २४ ते २५ इन्फ्लूएन्सर्स व ब्लॉगर्सचा सत्कार राज्याचे वनबलप्रमुख एम.श्रीनिवास राव,प्रधान मुख्य वनसंरक्षक संजीव गौड,मेळघाट व्याघ्र प्रकल्पाचे क्षेत्र संचालक एम.आदर्श रेड्डी,नागपूर प्रादेशिक वनविभागाचे वनसंरक्षक गुरुप्रसाद यांच्यासह अन्य वनाधिकारी  यांच्या हस्ते झाला.नागपूरातून इन्फ्लूअर्स रुचिका सतकर या उपक्रमात सहभागी झाली आहे.मूळात यांची निवड कोणी केली,कशाच्या आधारावर केली गेली,त्यांच्या ‘रिच’चा आधार काय?याचा कोणताही तपशील देण्याची गरज या उपक्रमाच्या उद् घाटन सोहळ्यातच वन विभागाच्या अधिका-यांना वाटली नाही.

या उपक्रमात तन्वीर देसाई,लखनऊमधील आयुष सिंग,मुंबईहून वीर शाह,अमरावतीमधून विशाल,कोलकत्तामधून रमेश करमरकर,नागपूरमधून रुचिका सतकर,झांशीमधून आशिष,गाजियाबादमधून यश शर्मा,दिल्लीतून आकाश,जम्मूमधून विक्रम खजूरिया,दिल्लीतून मनप्रित कौर,आयशा मलिक,गाजियाबादमधून मिस आलिशा,कोच्चीमधून गोकूलदास,मुंबईतून जयेश वाघमारे व एम.एस.वैशाली,भोपालमधून राशि चौधरी,प्रियांश जैन,दिल्लीतून पेमिलाजी मुखर्जी,याशिवाय किर्ती चांद,आमिन कच्चीपूरा,विनोद,विशाल,,साकेत आदी ब्लॉगर्स व इन्फ्लूएन्सर्सचा सहभाग होता.

कालचा साेहळा एका इंग्रजी दैनिकाच्या पुढाकारातून पार पडला.त्यामुळे राज्याच्या वन विभागातर्फे आयोजित या सर्वस्वी सरकारी कार्यक्रमात इतर वृत्तपत्रातील माध्यमकर्मी,इलेक्ट्रॉनिक माध्यमे तसेच डिजिटल माध्यमकर्मींना प्रवेश नव्हता.मूळात इतक्या इन्फ्लूएन्सर्स व ब्लॉगर्सच्या पंचतारांकित हॉटेलमधील बडदास्तीचा,जेवणाचा,मुक्कामाचा कार्यक्रमच सरकारी निधीतून झाला असल्यामुळे,फक्त एखाद्या वृत्तपत्राला मिडीया पार्टनर बनवणे व इतर वृत्तपत्रे व माध्यमांना या सर्वस्वी शासकीय कार्यक्रमांपासून  दूर ठेवणे कितपत संयुक्त हाेते?ते ही मुख्यमंत्र्याच्याच स्वत:च्या शहरात!असा प्रश्‍न आता विचारला जात आहे.महाराष्ट्र वन विभाग व मेळघाट व्याघ्र प्रकल्प यांच्यावतीने हा उपक्रम आयोजित करण्यात आला आहे.परिणामी,वन मंत्री सांगतात तसे मेळघाटातील इको टूरिझमची ‘महती’ केवळ एखाद्या इंग्रजी दैनिकाच्या दोन कॉलमच्या बातमीतून सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचणार होती का?असा सवाल विचाराला जात आहे.

याप्रसंगी आपल्या भाषणात राज्याचे वनबलप्रमुख एस.श्रीनिवास राव यांनी या इंग्रजी दैनिकाची आमच्यावर खूप नाराजी होती,आता आम्ही ती नाराजी दूर केली आहे,असे म्हटले.त्याच्या या शब्दांवर या दैनिकाची शीर्षस्थ विभूती यांच्या चेह-यावर हास्य फूलले मात्र,पर्यावरणवाद्यांना आणखी एक प्रश्‍न पडला.नेमका शासकीय अधिकारी व लोकशाहीच्या चौथ्या स्तंभातील शीर्षस्थ विभूतींमध्ये अशी कोणती नाराजी होती?ज्याचे निराकरण श्रीनिवास राव सांगतात त्याप्रमाणे ती आता दूर झाली?महत्वाचे म्हणजे ती नाराजी ‘कशी’दूर झाली?ती नाराजी ’कोणी’दूर केली?हल्ली अनेक प्रकरणात शासकीय अधिकारी व लोकशाहीच्या तथाकथित चौथ्या स्तंभाच्या ’अभद्र’युतीतून पत्रकारितेच्या मूल्यांचा झालेला पराकोटीचा -हास याची अनेक उदाहरणे प्रसिद्ध झाली आहेत त्यामुळेच एखाद्या जबाबदार शासकीय अधिका-याने एखाद्या शासकीय कार्यक्रमातच अशाप्रकारचे वक्तव्य करने अनेक शंकांना जन्म देण्यासारखेच आहे,असा अारोप अनेक पर्यावरणवाद्यांनी केला.

……………………………………………………